Οι διάφορες περιοχές τις Μεσογείου διαθέτουν τις δικές τους ιδιαίτερες διατροφικές συνήθειες. Όλες όμως μπορεί να θεωρηθούν παραλλαγές μίας και μόνης οντότητας, της μεσογειακής διατροφής. Πράγματι, οι διατροφικές συνήθειες που συναντώνται σε διάφορες περιοχές τις Μεσογείου έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά, τα περισσότερα από τα οποία πηγάζουν από το γεγονός, ότι σε όλες το ελαιόλαδο κατέχει κεντρική θέση. Το ελαιόλαδο λοιπόν είναι η κύρια πηγή λίπους της μεσογειακής διατροφής και αποτελεί το 15% της συνολικής ενέργειας που λαμβάνουμε. Σε μερικές περιοχές μάλιστα, όπως η Κρήτη, το ποσοστό αυτό φτάνει το 27%.
Είναι αποδεδειγμένο πως τα μονοακόρεστα και τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που περιέχουν τα σπορέλαια και οι ξηροί καρποί, είναι απαραίτητα για τον ανθρώπινο οργανισμό επειδή, σε αντίθεση με τα κορεσμένα λιπαρά οξέα, έχουν τις εξής ιδιότητες:

• Ελαττώνουν τα τριγλυκερίδια στο αίμα.
• Μειώνουν την ολική χοληστερίνη του αίματος.
• Ελαττώνουν τα επίπεδα της κακής χοληστερίνης στο αίμα.
• Διατηρούν τα επίπεδα της καλής χοληστερίνης.
• Βελτιώνουν την αναλογία της καλής προς την κακή χοληστερίνη.

Μια ευρεία ποικιλία επιστημονικών στοιχείων καταδεικνύει ότι οι ευεργετικές επιδράσεις των μονοακόρεστων λιπαρών οξέων του ελαιόλαδου, και γενικότερα των προϊόντων που συνθέτουν τη μεσογειακή διατροφή, είναι ότι καλύτερο για την υγεία.

Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή, και ιδιαίτερα η ελληνική παραλλαγή της, έχει τα ακόλουθα εννέα βασικά χαρακτηριστικά:

• Μεγάλη κατανάλωση ελαιόλαδου, μικρή κατανάλωση λιπιδίων ζωικής προέλευσης.
• Μεγάλη κατανάλωση λαχανικών.
• Μεγάλη κατανάλωση φρούτων.
• Μεγάλη κατανάλωση δημητριακών (κυρίως ψωμί).
• Μεγάλη κατανάλωση οσπρίων.
• Μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων.
• Μέτρια κατανάλωση οινοπνεύματος (κυρίως κρασί).
• Μέτρια κατανάλωση ψαριών (σε συνάρτηση με την απόσταση από τη θάλασσα)
• Μικρή κατανάλωση κρέατος και κρεατοσκευασμάτων.

Στην παραδοσιακή ελληνική διατροφή γεύματα όπως οι σούπες και οι σαλάτες περιλαμβάνουν μεγάλη ποσότητα ελαιόλαδου, όσπριων και λαχανικών και συνοδεύονται από μεγάλες ποσότητες ψωμιού ολικής αλέσεως. Η πρόσληψη γάλακτος είναι μέτρια, αλλά η κατανάλωση τυριού και γιαουρτιού είναι υψηλή. Η φέτα προστίθεται συνήθως στις σαλάτες ή συνοδεύει μαγειρευμένα λαχανικά. Το κρασί καταναλώνεται με μέτρο και σχεδόν πάντα κατά τη διάρκεια των γευμάτων. Η μεγάλη κατανάλωση λαχανικών, φρέσκων φρούτων και ειδικότερα η κατανάλωση ελαιόλαδου σε συνδυασμό με λαχανικά και όσπρια, μπορεί να προσφέρει σε μεγάλο βαθμό προστασία από ένα φάσμα χρόνιων νοσημάτων.

Είναι πια γεγονός, ότι στις μέρες μας η παραδοσιακή ελληνική διατροφή μεταβάλλεται γρήγορα κατά τρόπο μη ευνοϊκό. Η χαμηλή κατανάλωση κρέατος παραδείγματος χάρη δεν μπορεί να θεωρείται πια γνώρισμα της ελληνικής διατροφής (παλαιότερα το κρέας ήταν πολύ ακριβό, συνεπώς καταναλωνόταν σπανίως και σε μικρές ποσότητες, πράγμα που προφανώς δεν ισχύει για σήμερα). Ωστόσο ορισμένα τμήματα του πληθυσμού, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, ακολουθούν ακόμη την παραδοσιακή ελληνική διατροφή, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει κερδίσει επίσης πολλούς νέους οπαδούς ως το πρότυπο της υγιεινής διατροφής.

Η παγκόσμια παραδοχή της μεσογειακής δίαιτας, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα παραδοσιακά ελληνικά τρόφιμα είναι ιδιαίτερα ελκυστικά από την άποψη οργανοληπτικών χαρακτηριστικών, δημιουργεί ευοίωνες προοπτικές για τις παραγωγικές και εξαγωγικές δραστηριότητες του κλάδου των τροφίμων και ποτών στην Ελλάδα.

Η διάδοση της ελληνικής παραδοσιακής κουζίνας, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό, προάγει την υγεία, ενώ παράλληλα ωφελεί την εθνική οικονομία και συντελεί στη διατήρηση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς. Τα τοπικά τρόφιμα συνιστούν ένα σημαντικό μέσο στη διάχυση του πολιτισμικού στοιχείου μίας χώρας και οι τοπικές μαγειρικές παραδόσεις αντανακλούν την ιστορία, τις παραδόσεις και τον πολιτισμό.

Από το βιβλίο: "Ελληνική παραδοσιακή κουζίνα"

Διαβάστε συνταγές ελληνικής κουζίνας!